Ubezwłasnowolnienie – zagadnienia praktyczne
Starzejące się społeczeństwo jest poważnym problemem demograficznym. Konsekwencją aktualnej sytuacji demograficznej w Polsce jest rosnąca liczna spraw o ubezwłasnowolnienie.
Na czym polega ubezwłasnowolnienie?
W myśl art. 13 Kodeksu cywilnego osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską.
Zgodnie z art. 544 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych.
Wniosek o ubezwłasnowolnienie może być złożone przez:
- małżonka osoby, której dotyczy wniosek;
- jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo;
- jej przedstawiciel ustawowy.
W postępowaniu o ubezwłasnowolnienie uczestniczą: wnioskodawca, osoba mająca zostać ubezwłasnowolniona, jej przedstawiciel ustawowy, małżonek oraz prokurator.
Obligatoryjną czynnością w toku postępowania o ubezwłasnowolnienie jest wysłuchanie przez sąd osoby która ma zostać ubezwłasnowolniona. Wysłuchanie powinno odbyć się w obecności biegłego psychologa oraz – w zależności od stanu zdrowia osoby, która ma być wysłuchana – biegłego lekarza psychiatry lub neurologa. Co do zasady wysłuchanie powinno odbyć się
w sądzie w którym toczy się postępowanie. W praktyce jednak dość często zdarza się, że taka osoba ze względu na stan swojego zdrowia nie jest w stanie stawić się w budynku sądu. Co
w takiej sytuacji??
W takim przypadku należy złożyć wniosek o wysłuchanie osoby, której dotyczy wniosek
o ubezwłasnowolnienie przez sędziego wyznaczonego zgodnie z art. 547 § 2 k. p. c. Wyznaczony sędzia przyjedzie do miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek, aby ją wysłuchać.
W postępowaniach o ubezwłasnowolnienie często pojawia się problem doręczenia korespondencji osobie, której postępowanie dotyczy. Zły stan zdrowia takiej osoby może uniemożliwiać jej odbieranie korespondencji. Zgodnie z art. 556 k.p.c. sąd może zaniechać doręczenia pism sądowych osobie, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, jeżeli uzna to za niecelowe ze względu na stan zdrowia tej osoby. W tego typu przypadkach sąd orzekający, w celu ochrony w toku postępowania praw osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie ustanowi dla niej kuratora.
W orzeczeniu o ubezwłasnowolnieniu sąd precyzuje, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite, czy częściowe oraz wskazuje przyczynę jego orzeczenia. Wydanie przez sąd stosownego postanowienia nie kończy jednak procedury. Sąd wydający orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu zarządza z urzędu przesłanie odpisu prawomocnego postanowienia do sądu opiekuńczego. Co następuje później?
Ubezwłasnowolnienie całkowite powoduje utratę przez osobę fizyczną zdolności do czynności prawnych oraz wszystkich pochodnych skutków tej zdolności. Dla osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej sąd ustanawia opiekuna prawnego. Zostaje on powołany do ochrony jego interesów osobistych i majątkowych, dlatego dokonuje tych czynności, tak by były prawnie skuteczne. Jego podopieczny może dokonywać tylko drobnych czynności dnia codziennego, jak bieżące zakupy, usługi (np. fryzjerskie).
Zadaniem opiekuna jest dbanie o to, aby ubezwłasnowolniony miał środki do życia, a w razie ich braku, powinien dochodzić dla niego odpowiednich świadczeń. Musi zadbać, aby miał zapewnioną opiekę lekarską, by sobie nie szkodził i nie stwarzał zagrożenia dla innych osób.
Potrzebujesz pomocy w zakresie prawa rodzinnego? Skontaktuj się z nami !
AUTOR TEKSTU
Radca prawny Tomasz Borawski
Radca prawny, specjalista w zakresie prawa cywilnego i gospodarczego
Od ponad 7 lat jako prawnik wspieram klientów indywidualnych i przedsiębiorców. Specjalizuję się w prawie cywilnym, gospodarczym i rodzinnym, a moja praktyka obejmuje zarówno spory sądowe, jak i doradztwo prawne dla osób fizycznych i firm.
Na blogu dzielę się wiedzą, którą zdobywam w codziennej pracy z klientami – analizuję zmiany w przepisach, pokazuję skuteczne strategie i w przystępny sposób tłumaczę zawiłości prawa
📧 biuro@radcaborawski.pl
📍 Radca prawny – Warszawa (Wilanów, Ursynów, Mokotów, Wawer, Praga Południe) i online
🔗 Zobacz więcej o mnie i kancelarii »
0 komentarzy